Zwevende getallen

Deze quote: I had this fabulously scarring episode when I was a second-year resident, post -call from a crazy-busy night in the Pediatric Intensive Care Unit, where I mentioned during rounds that a patient’s white blood cell count was 13.5 […]. My attending stopped me, mid-sentence, and wrote 13.5 on a piece of paper and threw it into the air. I watched its flight with a sense of trepidation. This would not be good. As it landed at my feet, my beloved attending said “Jenny, what’s that?” I dutifully replied, “It’s this child’s white blood cell count.” He then uttered words that have stuck with me forever: “No, it’s a random number flying through the air.” (uit dit artikel blood sugars van drjen4kids.com/soap box, van harte aanbevolen om te lezen!) is het onderwerp van dit blog. Een willekeurig getal, zwevend door de lucht. Dit artikel sluit daar mooi bij aan:

null The P-Value Is a Hoax, But Here’s How to Fix It.

Dat gaat in zijn geheel over vrij door de lucht zwevende willekeurige getallen. Een mooie uitleg over waarom statistische gegevens in onderzoeken niet altijd de waarheid spreken. Sommige onderzoeken zijn ”vals positief”, wellicht door toeval, wellicht door selectief gebruik van data of door de opzet van het onderzoek. Daarnaast verschijnen in de professionele literatuur vrijwel alleen verslagen van onderzoeken met positieve uitkomsten. Tot slot worden veel zaken (diagnostische of remediërende technieken, niet-allopathische  medicijnen, …) om te beginnen niet onderzocht, en weten we dus niet of de resultaten positief of negatief zouden uitvallen. Geen bewijs van werkzaamheid is niet hetzelfde als bewijs van niet-werkzaamheid.

Beide stukken zijn waarschuwingen tegen het ondoordacht en klakkeloos opvolgen van ”evidence based” protocollen en richtlijnen en het verheerlijken van losse, contextloze cijfers. Het is ook nooit de bedoeling geweest van EBM dat protocollen en richtlijnen alleenheersend en oppermachtig zouden zijn in het medisch en zorgverlenend handelen. David Sackett, de grondlegger van het begrip definieerde EBM als: ‘integratie van individuele klinische expertise met het best beschikbare externe bewijs uit wetenschappelijk onderzoek’. In deze definitie staat de individuele klinische expertise voorop. Het inschatten van het probleem en het inzicht in de persoon van de patiënt/cliënt samen worden dan meegenomen in het zoeken van de beste, zo mogelijke evidence based, methode tot genezing of oplossing van het probleem. Dus niet het protocol bepaalt het handelen, maar de praktische wijsheid van de zorgverlener gebaseerd op degelijke klinische kennis en expertise.

IMG-20150804-WA0007Nog even terug naar de vrij zwevende willekeurige getallen. Een getal, een cijfer, een nummer, …, zegt helemaal niets zonder context. De allereerste context is de persoon zelf. In het geval van borstvoeding en pasgeboren kinderen en zo; wat is de informatie die degelijke klinische observatie en onderzoek bieden? Gedijt het kind? Zijn er bepaalde symptomen (of juist helemaal niet!)? Hoe gedraagt het kind zich? Klopt het geobserveerde met de fysiologie van het kind, is het leeftijdsadequaat? Voor dat laatste heb je dan uiteraard wel een degelijke theoretische basiskennis nodig. Terug naar het oorspronkelijke artikel. Dat ging over bloedsuikerwaarden in pasgeborenen. Een bloedsuikerwaarde alleen is niets anders dan een willekeurig getal, vrij zwevend door de lucht. Om dit cijfer te interpreteren, om er bijvoorbeeld een evidence based protocol op los te laten, moet je eerst de context weten. De belangrijkste vraag is niet of het kind in een risicogroep thuishoort, maar of hij symptomatisch is. Een niet-symptomatisch kind behoeft geen behandeling. En als altijd: blijf zo dicht mogelijk bij de fysiologie of keer daarnaar terug als preventie en als eerste interventie. Dus: baby huid-op-huid bij moeder, onbeperkte toegang tot de borst, zeer frequente inname van colostrum (bij gebrek daaraan prenataal afgekolfd colostrum, bij gebrek daaraan donormoedermelk, maar bij voorkeur geen kunstvoeding of glucosewater, omdat dit de eigen energievoorzieningsmethodes van het kind uitschakelt).

EBM verklaard op Wikipedia, inclusief bezwaren).

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.