Drempels rond huidcontact

Decennia geleden al schreef Ashley Montagu zijn boek over de kracht van het aanraken: Touching: The Human Significance of the Skin. Hoewel volgens wetenschappelijke normen ver uit de tijd blijft het waar en actueel. In de jaren die volgden bevestigde onderzoek na onderzoek de waarde van zijn inzichten. Aanraking is van levensbelang en onze huid is een van de belangrijkste organen die voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid en welzijn zorgen. Lichamelijke nabijheid en aanraking zijn voor ieder mens, in elke ontwikkelingsfase belangrijk, maar dat geldt bij uitstek voor de allerjongsten (en voor de alleroudsten die terug gaan in een kinderlijke staat).

Op jaarbasis kan een uurtje huid op huid bij de moeder en en passant een eerste borstvoeding direct na de geboorte wereldwijd miljoenen kinderlevens redden In de zorg rond de baring is het inmiddels algemeen aanvaard dat kinderen uit de buik direct op de buik van de moeder gaan, om daar een zo min mogelijk onderbroken uurtje huidcontact te hebben. Ook na dat eerste uur blijft huidcontact tussen moeder en kind belangrijk. Direct huidcontact tussen moeder en kind (bij gebrek aan moeder de vader) is essentieel voor het kind om de overgang te maken van het intra- naar het extra-uteriene leven, ofwel van in de buik naar uit de buik leven. Het helpt hem zijn temperatuur, long- en hartfunctie te regelen en voorkomt gewichtsverlies en langdurige lage bloedsuikers. Daarnaast legt het de basis voor sociaal gedrag tussen moeder en kind, op basis waarvan de hechting gaat plaatsvinden. Voor de baby is dit ook belangrijk voor de manier waarop hij leert met stress om te gaan en voor de manier waarop hij in de rest van zijn leven relaties aangaat en onderhoudt.  Maar recent onderzoek toont aan dat om dat voortgaande huidcontact nogal wat drempels liggen.

Zowel verpleegkundigen als ouders werden voor dit onderzoek ondervraagd. In beide groepen wordt de aanwezigheid van bezoekers  als een grote drempel voor huidcontact gezien. Vooral als die bezoekers ook allemaal de baby willen vasthouden. De verpleegkundigen dachten dan dat de moeders onvoldoende de waarde van huidcontact inzagen en de moeders maakten zich zorgen om veiligheidsaspecten, als gevolg van niet helder zijn (door baringsmedicatie). De onderzoekers bevelen aan dit onderzoek te herhalen in veel verschillende settings en culturen, omdat dat de uitslagen kan beïnvloeden. Wat mij opvalt in de uitslagen is dat de zorgverleners in dit onderzoek denken dat moeders het belang onvoldoende inzien en dat moeders bang zijn voor de veiligheid van hun kind. Aan beide aspecten kunnen juist zorgverleners van alles veranderen. Onvoldoende inzicht kan worden voorkomen door betere informatie vooraf. De veiligheid is uiteraard een direct gevolg van de standaard baringsroutines waarbij (in de setting van dit onderzoek) erg veel medicatie wordt gebruikt rondom de baring (medicinale pijnbestrijding, inleiden, etc.) Dat kan worden veranderd, maar dart vergt verandering van de hele staf en van de protocollen.

Verder is het natuurlijk ook opvallend dat beide groepen het bezoek als een belemmering zien. Kennelijk is het gewenste sociale gedrag naar andere volwassenen belangrijker dan de gezondheid en het welzijn van de boreling. Dat doet je denken dat de ouderwetse zeer beperkte bezoekregeling op kraamafdelingen (een half uur per dag) nog niet zo’n gek idee was. Of de zeer degelijke en standvastige kraamverzorgende die resoluut (en lichtelijk autoritair) paal en perk stelde aan het bezoek. Bij gebrek daaraan  kunnen de ouders heel eenvoudig, direct bij de aankondiging van de geboorte, duidelijk maken aan familie en vrienden dat veel bezoek in de eerste week niet op prijs wordt gesteld (opa en oma, een paar heel dierbare vrienden en brusjes daargelaten). Als je dan toch via de sociale media binnenuren de geboorte aankondigt is zo’n toevoeging zeer eenvoudig. Een ander eenvoudige maatregel is om moeder en kid samen in een doek te wikkelen of in een groot shirt van papa. Op die manier toont het niet zo bloot en zal de schaamte minder op hoeven te spelen.

Tot slot richt ik me op de kraambezoekers. Natuurlijk wil je de nieuwe wereldburger zo snel mogelijk begroeten en welkom heten in de sociale kring. Maar wees er maar zeker van dat hij over drie weken nog net zo schattig is. Als je later gaat is de kraamvrouw al een beetje opgeknapt en heeft ze weer wat oog voor alles buiten een meter om haar heen. Als je toch in de eerste week gaat:

  • blijf kort! een halfuurtje is ruimschoots voldoende; de kraamvrouw zal proberen niet te laten merken dat je te veel bent, merk dat zelf op
  • neem iets handigs mee als cadeautje, bijvoorbeeld een voorbereide maaltijd
  • bewonder de baby op een afstandje, respecteer de privacy-bel van moeder en kind
  • probeer niet de baby vast te houden; dat kan ook nog als hij wat groter is; hij geeft je dan ook meer interactie: veel leuker
  • biedt aan de was op te vouwen, of te stofzuigen of de grotere kinderen even mee naar buiten te nemen
  • a propos grotere kinderen: geef hen als eerste aandacht en complimentjes en een cadeautje

ruimte


Ferrarello D, Hatfield L: Barriers to skin-to-skin care during the postpartum stay. MCN Am J Matern Child Nurs. 2014 Jan-Feb;39(1):56-61. RESULTS: All nurses indicated that SSC was important for both mothers and infants, and identified perceived barriers to the practice. By a large margin, visitors in the patient room and others wanting to hold the baby were the most frequently cited barriers to SSC. Most nurses believed that mothers were unaware of the benefits of SSC and did not spend enough time SSC, yet most mothers said that they were aware of the importance of SSC and that they had spent enough time SSC. Barriers most often identified by mothers were visitors in the room, other people wanting to hold the baby, and safety concerns related to feeling groggy. CLINICAL IMPLICATIONS: Identifying barriers to SSC and intervening to reduce them may have implications for both maternal role development and breastfeeding success, thus positively impacting long-term health of mother and child. Studies such as this should be conducted with other populations in other centers.

Moore ER, Anderson GC, Bergman N, Dowswell T. Early skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants. Cochrane Database of Systematic Reviews 2012, Issue 5. Art. No.: CD003519. DOI: 10.1002/14651858.CD003519.pub3.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.